Welke btw-tarieven gelden voor zzp'ers?
Nederland kent een hoog tarief (21%) en een laag tarief (9%), plus het 0%-tarief en de verleggingsregeling. Daarnaast zijn sommige diensten vrijgesteld of val je onder de KOR. Die begrippen lijken op elkaar, maar werken verschillend. In deze gids zie je per tarief wanneer het geldt, met voorbeelden, en het verschil tussen 0%, vrijgesteld, verlegd en de KOR.
± 8 min lezen
Kort antwoord
Voor zzp'ers geldt een algemeen btw-tarief van 21% en een verlaagd tarief van 9% voor een afgebakende lijst goederen en diensten (zoals voedingsmiddelen, boeken, geneesmiddelen, kappers en personenvervoer). Daarnaast bestaat het 0%-tarief (vooral bij export buiten de EU en leveringen aan EU-ondernemers) en de verleggingsregeling, waarbij je de btw verlegt naar je afnemer. Sommige diensten zijn vrijgesteld (zoals delen van zorg en onderwijs), en onder de kleineondernemersregeling (KOR) reken je helemaal geen btw. Het verschil tussen 0%, vrijgesteld en de KOR zit vooral in of je de btw op je inkopen mag terugvragen.
Het algemene tarief: 21%
Verreweg de meeste diensten en producten vallen onder het algemene tarief van 21%. Werk je als consultant, developer, ontwerper, tekstschrijver of in een ander dienstvak, dan reken je in de regel 21% btw over je uurtarief of projectbedrag. Twijfel je over een product of dienst en valt het niet duidelijk onder een ander tarief, dan is 21% de standaard.
Het verlaagde tarief: 9% (met de lijst)
Het verlaagde tarief van 9% geldt voor een afgebakende lijst van goederen en diensten. De meest voorkomende:
- Voedingsmiddelen en water
- Geneesmiddelen en bepaalde hulpmiddelen
- Boeken, kranten en tijdschriften, ook digitaal
- Personenvervoer (zoals taxi en openbaar vervoer)
- Kappers en het herstellen van fietsen, schoenen en kleding
- Schilder- en stukadoorwerk aan woningen ouder dan twee jaar
- Toegang tot cultuur, sport en attracties
Het 0%-tarief
Het 0%-tarief komt vooral in beeld bij export buiten de EU en bij leveringen aan ondernemers in andere EU-landen (intracommunautaire levering). Je rekent dan geen Nederlandse btw. Let op: 0% is niet hetzelfde als geen btw rekenen "omdat het niet hoeft" — je houdt het recht op aftrek van voorbelasting, maar je hebt wel administratieve verplichtingen, zoals het btw-nummer van je afnemer controleren (via VIES) en een ICP-opgaaf indienen.
Btw verlegd (de verleggingsregeling)
Bij de verleggingsregeling breng je geen btw in rekening, maar verleg je die naar je afnemer, die de btw zelf aangeeft. Dit speelt onder andere in de bouw (onderaanneming en het uitlenen van personeel) en bij veel diensten aan ondernemers in andere EU-landen. Op je factuur vermeld je "btw verlegd" plus het btw-nummer van je afnemer, in plaats van een btw-bedrag.
Vrijgesteld versus 0% versus de KOR
Deze drie lijken op elkaar (je rekent geen btw), maar verschillen op een belangrijk punt: de aftrek van voorbelasting.
Bij het 0%-tarief reken je geen btw maar mag je de btw op je inkopen wél terugvragen. Bij een vrijstelling (zoals delen van zorg, onderwijs en verzekeringen) reken je geen btw en mag je de voorbelasting meestal níét aftrekken. De kleineondernemersregeling (KOR) kies je zelf op basis van je omzet (tot € 20.000 per jaar): je rekent geen btw, doet geen aangifte, maar mag de voorbelasting ook niet aftrekken.
Gemengde facturen en twijfelgevallen
Lever je op één factuur dingen met verschillende tarieven, splits ze dan per regel uit, zodat per tarief duidelijk is wat de grondslag en de btw zijn. Weet je niet zeker onder welk tarief iets valt, dan check je de actuele lijst van de Belastingdienst; bij blijvende twijfel reken je 21% of overleg je met je boekhouder.
Dit is algemene uitleg, geen fiscaal advies. De tarieven en de 9%-lijst kunnen wijzigen; controleer de actuele stand bij de Belastingdienst.
Hoe Factabel dit doet
In Factabel kies je het btw-tarief per factuurregel: 21, 9, 0 of verlegd. De btw wordt automatisch correct uitgesplitst en telt meteen mee voor je btw-aangifte, zodat je niet zelf hoeft te rekenen. Doe je mee aan de KOR, dan stel je dat in en komt de juiste vermelding op je facturen.
Veelgestelde vragen
In de regel 21%. Advies, ontwikkeling en de meeste creatieve en zakelijke diensten vallen onder het algemene tarief. Werk je voor een ondernemer in een ander EU-land, dan kan de btw verlegd worden.
Onder andere voedingsmiddelen, boeken, geneesmiddelen, personenvervoer, kappers, reparatie van fietsen en kleding, en toegang tot cultuur en sport. De Belastingdienst publiceert de actuele lijst.
Bij 0% reken je geen btw maar mag je de btw op je inkopen wél terugvragen (bijvoorbeeld bij export). Bij een vrijstelling reken je ook geen btw, maar kun je de voorbelasting meestal niet aftrekken.
De tarieven van 21% en 9% zijn al jaren stabiel. Plannen rond specifieke categorieën kunnen wijzigen; controleer voor de zekerheid de actuele tarieven en de 9%-lijst bij de Belastingdienst.