Factureren met of zonder btw als zzp'er
Wanneer reken je wel btw en wanneer niet — en wat zet je dan op je factuur?
± 7 min lezen
Kort antwoord
Standaard reken je als zzp'er btw over je facturen: 21% of in sommige gevallen 9%. Je factureert zonder btw in vier situaties: je doet mee aan de kleineondernemersregeling (KOR), je dienst is wettelijk vrijgesteld, de btw is verlegd naar je afnemer, of het 0%-tarief geldt (export of EU-levering). In al die gevallen vermeld je de reden op de factuur in plaats van een btw-bedrag.
De hoofdregel: je rekent btw
Als ondernemer voor de btw breng je over vrijwel alles wat je verkoopt of levert btw in rekening. Voor de meeste zzp'ers is dat het algemene tarief van 21%. Voor een beperkte groep goederen en diensten geldt het verlaagde tarief van 9% — denk aan voedingsmiddelen, boeken, kappers en personenvervoer. De btw die je in rekening brengt, draag je af aan de Belastingdienst via je btw-aangifte, meestal per kwartaal.
De btw is dus niet van jou: je int hem namens de Belastingdienst en betaalt hem door. Tegelijk mag je de btw die je zelf over zakelijke inkopen betaalt (de voorbelasting) aftrekken. Per saldo draag je af wat je hebt geïnd minus wat je hebt betaald.
Op je factuur splits je het btw-bedrag altijd apart uit: het bedrag exclusief btw, het btw-percentage, het btw-bedrag en het totaal inclusief btw. Reken je meerdere tarieven (bijvoorbeeld 21% en 9%) op één factuur, dan zet je die per regel of per blok apart neer.
Situatie 1 en 2: KOR en vrijstelling
Doe je mee aan de kleineondernemersregeling (KOR), dan ben je vrijgesteld van btw zolang je omzet onder de grens blijft. Je rekent dan geen btw en doet geen btw-aangifte. De keerzijde: je mag ook geen voorbelasting meer aftrekken. De KOR is een keuze die je aanvraagt bij de Belastingdienst.
Daarnaast zijn bepaalde diensten wettelijk vrijgesteld van btw, ongeacht je omzet. Dat geldt voor sectoren als zorg, onderwijs, sport en bepaalde financiële diensten. Vrijstelling hangt af van wat je doet, niet van hoeveel je verdient — en is iets anders dan de KOR.
- KOR: vrijstelling op basis van omzet, je vraagt het zelf aan
- Vrijstelling: vastgelegd per dienst of sector, geldt automatisch
- In beide gevallen: geen btw rekenen én geen voorbelasting aftrekken
Situatie 3 en 4: verlegging en het 0%-tarief
Bij verlegde btw verschuift de plicht om btw aan te geven naar je afnemer. Dat komt voor bij onderaanneming in de bouw, bij bepaalde goederen, en bij diensten aan ondernemers in andere EU-landen. Jij zet geen btw-bedrag op de factuur, maar de vermelding "btw verlegd" plus het btw-nummer van je afnemer.
Het 0%-tarief geldt vooral bij export buiten de EU en bij goederenleveringen aan ondernemers in andere EU-landen. Je rekent dan 0% btw, maar — anders dan bij vrijstelling — mag je de voorbelasting wél aftrekken. Je hebt wel bewijs nodig dat de goederen Nederland of de EU echt verlaten hebben.
Dit is algemene uitleg, geen fiscaal advies — controleer je situatie bij de Belastingdienst of een boekhouder.
Een rekenvoorbeeld
Stel je verkoopt een dienst voor € 1.000 exclusief btw aan een Nederlandse klant. Bij 21% btw zet je op de factuur: € 1.000 + € 210 btw = € 1.210 totaal. Die € 210 draag je af aan de Belastingdienst.
Lever je dezelfde dienst aan een ondernemer in Duitsland met een geldig btw-nummer, dan is de btw verlegd. Je factuur vermeldt € 1.000, geen btw-bedrag, en de tekst "btw verlegd" met het btw-nummer van je Duitse klant. De Duitse ondernemer geeft de btw zelf aan in zijn eigen land.
Doe je mee aan de KOR, dan factureer je gewoon € 1.000 zonder btw, met de vermelding dat je de kleineondernemersregeling toepast. Je draagt niets af, maar je mag de btw op je eigen inkopen ook niet terugvragen.
Veelgemaakte fouten
De meeste fouten ontstaan doordat ondernemers wél zonder btw factureren, maar vergeten de reden te vermelden. Een factuur zonder btw én zonder uitleg is formeel onvolledig en kan tot vragen van de Belastingdienst of je klant leiden.
- Btw weglaten zonder de reden ("KOR", "btw verlegd", "0%-tarief" of de vrijstelling) op de factuur te zetten
- KOR en vrijstelling door elkaar halen — het zijn verschillende regelingen
- Bij verlegging het btw-nummer van de afnemer vergeten te vermelden
- Denken dat 0% hetzelfde is als vrijgesteld: bij 0% mag je voorbelasting wél aftrekken, bij vrijstelling niet
- Verschillende tarieven niet per regel uitsplitsen op één factuur
Hoe Factabel helpt
Factabel zet de juiste btw automatisch op je factuur. Je kiest per regel het tarief (21%, 9% of 0%) en het btw-bedrag en het totaal worden meteen berekend en netjes uitgesplitst.
Verkoop je aan een buitenlandse ondernemer of pas je de KOR toe, dan zet Factabel de juiste vermelding ("btw verlegd", de KOR-tekst of het 0%-tarief) op de factuur, zodat je nooit vergeet de reden te noemen. En via Bonnie leg je je bonnetjes vast, zodat de voorbelasting klaarstaat voor je aangifte.
Aan het eind van het kwartaal verzamelt Factabel je verkoop-btw en voorbelasting, zodat je je btw-aangifte snel kunt voorbereiden.
- voorbelasting
- De btw die je over zakelijke inkopen betaalt en mag terugvragen. Lees meer
- KOR— kleineondernemersregeling
- Btw-vrijstelling onder een omzetgrens; geen aangifte, geen voorbelasting. Lees meer
- verlegging
- De afnemer geeft de btw aan in plaats van de leverancier. Lees meer
Veelgestelde vragen
Nee. De hoofdregel is dat je btw rekent (21% of 9%), maar in vier situaties factureer je zonder: KOR, vrijstelling, verlegging en het 0%-tarief.
De reden waarom je geen btw rekent: de KOR-vermelding, "btw verlegd" plus het btw-nummer van je afnemer, of de aanduiding 0%-tarief of vrijstelling.
Nee. Bij 0% mag je de voorbelasting op je inkopen wél aftrekken; bij een vrijstelling niet. Dat verschil is fiscaal belangrijk.
Niet vrij. Of je btw rekent hangt af van je situatie. Wel kun je zelf kiezen of je meedoet aan de KOR, mits je onder de omzetgrens blijft.
Ja, maar dan moet je de tarieven per regel of per blok apart uitsplitsen, zodat duidelijk is welk btw-bedrag bij welk tarief hoort.
Dan gelden andere regels dan bij ondernemers. Voor diensten en goederen aan EU-particulieren kan de OSS-regeling van toepassing zijn.